0

Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng thực hiện các phép tính về số thập phân

Share

Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng thực hiện các phép tính về số thập phân là mẫu sáng kiến kinh nghiệm vô cùng hữu ích mà caubinhan.com muốn giới thiệu đến quý thầy cô cùng các bậc phụ huynh tham khảo.

Tài liệu tổng hợp một số phương pháp rèn luyện kĩ năng thực hiện các phép tính về số thập phân, giúp các bạn học sinh lớp 5 cải thiện được tình trạng học môn toán của mình trong thời gian sớm nhất. Sau đây là nội dung chi tiết, mời bạn đọc cùng tham khảo và tải tại đây.

Sáng kiến kinh nghiệmMột số kinh nghiệm rèn kĩ năng thực hiện các phép tính về số thập phân

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Bậc Tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh. Môn toán cũng như những môn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức về thế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhận thức, hoạt động tư duy và bồi dưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người.

Tâm lý nhận thức của học sinh Tiểu học chủ yếu là tư duy trực quan cụ thể, tư duy trừu tượng mới bắt đầu hình thành và phát triển ở các lớp cuối cấp song còn ở mức độ đơn giản. Khả năng phân tích, tổng hợp, khái quát hoá các dữ kiện của bài toán ở các em chưa cao.

Môn toán lớp 5 có vị trí vô cùng đặc biệt vì nội dung dạy học Toán 5 là dạy học và ứng dụng những kiến thức, kỹ năng về số thập phân và bốn phép tính với số thập phân. Để học tập có hiệu quả, học sinh phải huy động những kiến thức về số tự nhiên, phân số, số đo đại lượng và các phép với các loại số này đã được học từ các lớp dưới. Ngược lại, khi học về số thập phân học sinh vừa hiểu sâu sắc hơn các số đã học vừa được củng cố khắc sâu hơn những kiến thức đã học. Như vậy, Toán 5 góp phần tạo điều kiện cho học sinh phát triển các kiến thức, kỹ năng cơ bản của số học ngày càng sâu và rộng. Khả năng ứng dụng trong thực tế của số thập phân rất lớn nên sau khi học các phép tính với số thập phân học sinh có thể giải được nhiều dạng bài toán thực tế gần gũi với đời sống mà ở các lớp dưới các em chưa giải được.

Trong các nội dung của môn Toán ở lớp 5 nói riêng thì nội dung về số thập phân là một nội dung quan trọng và khó nhất đối với học sinh. Nội dung này có khối lượng kiến thức lớn và khá trừu tượng. Thực tế cho thấy rằng khi học về nội dung này, đặc biệt khi học về các phép tính với số thập phân rất nhiều học sinh gặp khó khăn.

Trong những năm qua thực tế tại đơn vị trường mà gần 100% học sinh là người dân tộc thiểu số, phụ huynh học sinh rất ít quan tâm và đầu tư đến việc học của con em mình. Vì vậy, để duy trì sĩ số, nâng cao tỷ lệ chuyên cần, giáo dục cho các em có những kỹ năng sống cơ bản cũng như nâng cao chất lượng giáo dục đại trà và chất lượng giáo dục mũi nhọn là cả một vấn đề cần giải quyết. Tuy nhiên, những năm gần đây nhờ sự chỉ đạo sát sao của phòng giáo dục, ban giám hiệu nhà trường, sự nỗ lực của giáo viên và sự quan tâm của xã hội nên các em đi học đã đầy đủ hơn, chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn đã được nâng lên rất nhiều.

Trong những năm qua, giáo viên đã có những biện pháp nhằm giúp học sinh có kĩ năng thực hiện 4 phép tính với số thập phân nhưng vẫn còn một số học sinh chưa thành thạo trong khi làm bài, đặt tính chưa chuẩn khi cộng, trừ số thập phân, hay nhầm lẫn trong lúc tính toán, chưa xác định dấu phẩy ở tích khi nhân số thập phân với số thập phân, thường hay quên nhớ khi tính, quên thực hiện bước tính khi nhân với thừa số có số 0, có em chưa nắm được cách chia số thập phân, ước lượng thương trong phép chia còn chậm. Để việc học tập của học sinh khối 5 nói riêng và học sinh tiểu học nói chung có hiệu quả góp phần vào việc giáo dục, đào tạo các em học sinh nơi vùng đặc biệt khó khăn trở thành những công dân hữu ích, mạnh dạn, tự tin trong học tập. Tôi mạnh dạn chọn sáng kiến kinh nghiệm: “Một số kinh nghiệm rèn kĩ năng thực hiện các phép tính về số thập phân cho học sinh vùng dân tộc”.

PHẦN II: NỘI DUNG

1. Thực trạng của vấn đề

Thông thường trình độ của các em phát triển không đồng đều, dù các em học chung một lớp, một giáo viên giảng dạy, có em nắm bắt kiến thức và xử lí rất nhanh nhưng cũng có nhiều em xử lí rất chậm làm cho giáo viên rất khó khăn trong khi giảng dạy.

Thực tế trong quá trình giảng dạy giáo viên đã vận dụng linh hoạt các phương pháp, hình thức dạy học, kỹ thuật dạy học khác nhau trong một tiết học cũng như trong cả năm học và nhận thấy học sinh đã nắm được kiến thức cơ bản và có các kỹ năng tính toán cần thiết. Tuy nhiên, các em chưa được thuần thục, còn hay mắc sai lầm khi tính toán, vận dụng do một số nguyên nhân sau:

+ Về phía giáo viên: Do chủ quan nghĩ rằng các em đã làm tốt các phép tính với số tự nhiên dần đến khi hướng dẫn học sinh thực hiện các phép tính với số thập phân thường để học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức dẫn đến một số sai sót như: đặt tính chưa thẳng cột dẫn đến sai kết quả (cộng, trừ), khi thực hiện nhân quên nhớ, quên viết thêm chữ số 0 khi nhân với thừa số có chữ số 0 ở giữa, nhầm lẫn nhiều nhất là ở phép chia (quên dấu phẩy, quên thêm 0 vào bên phải phần thập phân của số bị chia khi gạch dấu phẩy ở cả số bị chia lẫn số chia), …

+ Về phía học sinh: Việc nhận thức về vị trí, vai trò của môn học của các em còn chưa sâu sắc, các em chưa chú trọng vào môn học. Tinh thần thái độ học tập của các em còn chưa tự giác, chủ động. Kỹ năng thực hiện phép cộng, trừ, nhân, chia các số tự nhiên còn hạn chế. Việc lĩnh hội nắm bắt kiến thức của các em ở các nội dung trước còn chưa đầy đủ, chưa vững chắc, chẳng hạn như: Kỹ năng chia nhẩm, kỹ năng ước lượng thương trong phép chia còn chậm, yếu do chưa thuộc bảng nhân, chia và còn thiếu kinh nghiệm. . . Việc thực thành luyện tập rèn luyện kỹ năng chưa thường xuyên.

+ Về phía phụ huynh học sinh: mặt bằng dân trí của một bộ phận người dân còn hạn chế nên chưa quan tâm nhắc nhở con cái học hành. Ngoài ra, một số học sinh ở cách xa trường, gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn ( gần 100% học sinh thuộc diện hộ nghèo), các em lớp 5 đã lớn đến mùa vụ thường phải giúp bố mẹ làm việc nên ảnh hưởng đến tỉ lệ chuyên cần do đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học tập nhất là môn toán.

Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 2017-2018:

Tổng số học sinh

Kỹ năng tính toán, vận dụng tốt

Kỹ năng tính toán tốt

Kỹ năng tính toán còn hạn chế

Số lượng

Tỉ lệ

Số lượng

Tỉ lệ

Số lượng

Tỉ lệ

19

1

5,3%

8

42,1%

10

52,6%

2. Các nội dung, biện pháp rèn kĩ năng thực hiện các phép tính về số thập phân cho học sinh vùng dân tộc

2.1. Giải pháp1: Giáo dục học sinh lòng yêu thích, say mê toán học

Để thực hiện được việc này một cách có hiệu quả, trước hết giáo viên cần tạo ra một không khí tự nhiên, thoải mái cho lớp học để các em cảm nhận được “Mỗi ngày đến lớp, đến trường là một ngày vui”. Nội dung dạy học Toán đều có những chương, những bài gần gũi với đời sống hằng ngày, phù hợp với từng đối tượng tạo điều kiện để tất cả các em đều có thể tự tìm được cách giải quyết vấn đề. Khi hướng dẫn học sinh tìm tòi kiến thức mới, giáo viên cần luôn tạo ra những tình huống có vấn đề dẫn học sinh đến những thắc mắc để rồi muốn tìm cách giải quyết. . .

Bên cạnh đó giáo viên dành thời gian tiết hoạt động tập thể cuối tuần kể cho các em nghe một số câu chuyện về các danh nhân, người nổi tiếng trong lĩnh vực toán học, kể các câu chuyện về các bạn nhỏ có hoàn cảnh khó khăn vẫn cố gắng học tập, . . . nhằm bồi dưỡng cho học sinh sự cố gắng vươn lên trong học tập từ đó sẽ có lòng say mê học toán.

Ngay trong tuần ôn tập nói về vai trò và tác dụng của toán học đối với cuộc sống và con người: giúp con người rèn luyện cách suy nghĩ tư duy độc lập cho mỗi công việc khác nhau rất có ích cho mỗi con người. Nhờ các công thức toán học mà chúng ta có thể có được cuộc sống hiện đại với các tiện nghi máy móc phục vụ cho mọi nhu cầu của con người. Trong toán 5 có nhiều vấn đề liên quan đến thực tế mà các em có thể giúp cha mẹ ngay từ bây giờ: giúp cha mẹ tính toán diện tích ruộng nương, tính số lương thực thu được xem có cao hơn vụ mùa trước hay không? vì sao cao hơn? . . . Hỗ trợ cha mẹ trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh đó, giáo viên cũng giúp học sinh hiểu rằng toán học là một trong những nhân tố rất quan trọng đối với mỗi người. Ngoài việc cung cấp cho ta những ý niệm, kỹ năng, thói quen cần thiết cũng góp phần hoàn thiện nhân cách con người, thì toán học có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển tư duy của mỗi người (tư duy logic và ngôn ngữ chính xác, suy đoán và tưởng tượng, tư duy thuật giải, tư duy hình tượng…) theo hướng tích cực và góp phần giải quyết nhu cầu thực tế. Những kiến thức về số tự nhiên, phân số, số thập phân và các kỹ năng tính toán cơ bản (cộng, trừ, nhân, chia) vốn hay được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.

Từ sự yêu thích và thái độ học tập tích cực đối với môn Toán, khơi dậy niềm đam mê, hứng thú trong học tập để học sinh dần hình thành thói quen tự học và có trách nhiệm hơn trong học tập.

2.2. Giải pháp 2: Xây dựng nề nếp học toán

Xây dựng cho học sinh những thói quen, cách học hợp lí có trật tự để mang lại hiệu quả cao trong học tập nhất là trong học Toán. Ngay từ đầu năm học hướng cho học sinh bầu chọn Hội đồng tự quản lớp gồm các bạn có ý thức tốt hỗ trợ giáo viên trong việc quản lớp cũng như các hoạt động của lớp, sau đó lựa chọn các thành viên trong Ban học tập là những học sinh có ý thức học tập tốt phụ trách việc theo dõi, kiểm tra các bạn trong 15 phút đầu giờ học buổi sáng cũng như buổi chiều.

+ Ở lớp: Trong các tiết học bài mới, giáo viên dành thời gian mở rộng kiến thức, đưa ra nhiều bài tập đồng dạng để rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức mới cho học sinh.

Đối với các quy tắc thực hiện các phép tính với số thập phân, tôi luôn đề nghị giáo viên chủ nhiệm cho học sinh nhắc lại nhiều lần và thuộc ngay trước khi chuyển sang phần luyện tập- thực hành. Ban học tập sẽ có trách nhiệm nhắc nhở và kiểm tra các quy tắc này trong thời gian tự học.

Thường xuyên nhắc nhở các em tập trung chú ý nghe giảng và ghi chép đầy đủ các cách làm bài ngắn gọn mà thầy giáo hướng dẫn ra vở nháp. Có thắc mắc hay điều gì chưa hiểu cứ mạnh dạn hỏi để thầy giáo giảng lại (Có thể hỏi bạn trong giờ ra chơi). Chú ý nghe thầy giáo sửa bài và ghi lại bài sửa cụ thể, rõ ràng vào giấy nháp để tham khảo khi có bài tập đồng dạng. Khi các em hiểu bản chất bài toán, các em sẽ thấy thích thú vì có thể áp dụng bài toán đó trong thực tế cuộc sống.

Trong thời gian học môn Toán ở buổi 2 tôi luôn đề nghị giáo viên chủ nhiệm dành nhiều thời gian giúp đỡ những học sinh gặp khó khăn và giao thêm một số bài tập có yêu cầu cao hơn cho những em hoàn thành tốt bài trong vở bài tập.

Tổ chức thi đua trong tổ, nhóm, cá nhân, giáo viên chủ nhiệm theo dõi sát sao mọi sự tiến bộ dù là nhỏ nhất của học sinh để có những lời động viên, khuyến khích kịp thời đó để các em cố gắng vươn lên rèn luyện và học tập.

+ Ở nhà: Hướng dẫn học sinh đọc trước bài học mới trong sách giáo khoa để biết bài học mới sẽ học gì và cần những kiến thức cũ nào có liên quan. Học thuộc các quy tắc của bài cũ và các kiến thức cũ có liên quan. Rèn cho các em thói quen trước khi tự học ở nhà học thuộc kiến thức bài cũ, xem lại bài thầy giáo hướng dẫn và bài sửa ở nháp, đọc kĩ yêu cầu của bài tập rồi mới làm bài. Có thể tìm thêm các bài tập đồng dạng trong quyển Bài tập Toán 5 làm thêm để rèn kỹ năng tính toán cho bản thân.

2.3. Giải pháp 3: Rèn kĩ năng tính cho học sinh

Rèn kỹ năng tính cho học sinh trong suốt quá trình học tập nhằm giúp học sinh tính nhanh, tính đúng các phép tính vận dụng vào giải toán có lời văn, tính giá trị biểu thức, giải toán hình, …

Khi tổ chức dạy học các bài phần lý thuyết tôi luôn đề nghị giáo viên chủ nhiệm lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với nội dung từng bài học, phù hợp với từng đối tượng học sinh. Nội dung dạy học đảm bảo tính hệ thống theo mức độ tăng dần (từ dễ đến khó). Sau mỗi bài học, tôi luôn đề nghị giáo viên chủ nhiệm khắc sâu kiến thức trọng tâm của bài, lựa chọn xem cần củng cố khắc sâu phần nào để tránh sai lầm không đáng có khi các em vận dụng thực hành.

Thường xuyên kiểm tra nhận xét việc nắm kiến thức và rèn kỹ năng của học sinh để có sự điều chỉnh, giúp đỡ phù hợp.

Thường xuyên quan tâm đến từng đối tượng học sinh, đồng thời phải động viên, khuyến khích học sinh kịp thời khi thấy học sinh có sự tiến bộ. Tạo điều kiện để học sinh được thực hành luyện tập thường xuyên.

……….

Mời các bạn tải file tài liệu để xem thêm nội dung chi tiết

5/5 - (709 votes)
Xem Thêm:   KHTN Lớp 6 Bài 38: Lực tiếp xúc và lực không tiếp xúc