0

Huyết áp thấp: nguyên nhân, 11 dấu hiệu, chẩn đoán và các phương pháp điều trị

Share

Huyết áp thấp là một dấu hiệu cảnh báo về sức khoẻ. Tỉ lệ huyết áp thấp ngày càng gia tăng ở người già và phụ nữ. Huyết áp thấp là gì? Huyết áp thấp có những triệu chứng gì, và cần điều trị ra sao? Hãy cùng caubinhan.com tìm hiểu đúng về bệnh qua bài viết dưới đây. 

Định nghĩa huyết áp thấp là gì?

Huyết áp bình thường ở người lớn thường ở mức 120/80 mmHg

Huyết áp bình thường ở người lớn thường ở mức 120/80 mmHg

Khi tim co bóp, máu sẽ được bơm vào mạch máu. Máu ép vào thành mạch, làm thành mạch căng ra, tạo nên huyết áp. 

Huyết áp được đo bằng băng quấn đo huyết áp và ống nghe. 

Huyết áp được xác định dựa vào hai chỉ số:

  • Huyết áp tâm thu (systolic, sys) tương ứng với giai đoạn tim co bóp tống máu đi khắp cơ thể. Huyết áp tâm thu có giá trị cao hơn, do máu từ tim đang bơm đầy động mạch và ép vào thành động mạch.
  • Sau khi co bóp, tim giãn ra trở lại. Thành động mạch trở lại trạng thái ban đầu.
  • Huyết áp tâm trương (diastolic, dia) tương ứng với giai đoạn giãn nghỉ giữa hai nhịp đập của tim. Huyết áp tâm trương có giá trị thấp hơn do mạch máu đang trong thời gian nghỉ ngơi.
  • Chỉ số huyết áp viết dưới dạng sys/dia mmHg.

Người có mức huyết áp dưới 90/60 mmHg được chẩn đoán là huyết áp thấp

Người có mức huyết áp dưới 90/60 mmHg được chẩn đoán là huyết áp thấp

Một người lớn khoẻ mạnh thường có huyết áp khoảng 120/80 mmHg. Người huyết áp thấp có huyết áp tâm thu nhỏ hơn 90 mmHg và/ hoặc huyết áp tâm trương nhỏ hơn 60 mmHg khi cơ thể ở trạng thái bình thường.

Nếu số đo huyết áp dưới 90/60 mmHg, bạn sẽ được chẩn đoán là mắc bệnh huyết áp thấp

Nếu huyết áp đột ngột giảm xuống dưới 90/60 mmHg hay bác sĩ đã chẩn đoán bệnh huyết áp thấp, bạn cần theo dõi và điều trị. Huyết áp thấp mãn tính rất nguy hiểm, bởi tim sẽ không đủ lực và máu truyền lên não cũng như các cơ quan khác trong cơ thể.

Nguyên nhân huyết áp thấp

Môi trường căng thẳng có thể sinh ra huyết áp thấp

Môi trường căng thẳng có thể sinh ra huyết áp thấp

Có nhiều nguyên nhân gây nên bệnh huyết áp thấp:

  • Huyết áp thấp sinh lý xảy ra do yếu tố di truyền, hoặc do nhiều đời sinh sống ở khu vực núi cao. Khu vực núi cao có ít khí oxy hơn, cơ thể sản sinh ra nhiều adrenaline và các hormone căng thẳng và làm giảm huyết áp. 
  • Huyết áp thấp bệnh lý xảy ra khi các cơ quan khác trong cơ thể bị suy – tim, thận, tuyến giáp, hệ thống thần kinh thực vật.
    • Tim co bóp yếu
    • Hormone trong cơ thể hoạt động không bình thường
    • Người có bệnh tiểu đường hoặc bị hạ đường huyết
    • Bệnh nền – Parkinson, loạn nhịp tim, phì đại mạch máu, bệnh gan
  • Cuộc sống căng thẳng
  • Môi trường ô nhiễm
  • Lạm dụng rượu bia quá mức, nghiên thuốc lá.
  • Người thừa cân, béo phì
  • Người suy dinh dưỡng

Mang thai là một trong nhiều yếu tố nguy cơ của bệnh cao huyết áp

Mang thai có thể gây huyết áp thấp

  • Người bị bệnh về tuyến giáp (nhược giáp)
  • Mang thai
  • Không đủ thể tích máu trong lòng mạch. Cơ thể có thể bị mất máu hoặc mất nước do:
    • Không uống đủ nước
    • Bị tiêu chảy nặng
    • Nôn ói nhiều
    • Đổ nhiều mồ hôi (do trời nóng hoặc do tập thể dục)
  • Kiệt sức do say nắng, cảm nhiệt
  • Phản ứng phụ với một số loại thuốc như thuốc trị cao huyết áp, thuốc trị trầm cảm, hoặc thuốc chữa bệnh Parkinson
  • Tuổi cao

Nguyên nhân huyết áp thấp đột ngột

Suy tim là một biến chứng của huyết áp cao

Suy tim có thể gây huyết áp thấp đột ngột

Trong một số trường hợp nguy hiểm, huyết áp có thể giảm đột ngột. Nguyên nhân có thể là do:

  • Mất nhiều máu
  • Nhiệt độ cơ thể quá thấp hoặc quá cao
  • Suy tim
  • Nhiễm nấm, nhiễm trùng máu nặng
  • Nôn ói, tiêu chảy nặng, sốt cao gây mất nước
  • Phản ứng dị ứng thuốc hoặc rượu 
  • Phản ứng dị ứng thức ăn

Người bệnh huyết áp thấp đột ngột cần phải được chữa trị nhanh chóng để tránh bệnh gây ảnh hưởng lên tính mạng. 

4 loại huyết áp thấp thường gặp

Huyết áp thấp gây chóng mặt

Huyết áp thấp gây chóng mặt

1. Huyết áp thấp tư thế đứng

Huyết áp thấp tư thế đứng là hiện tượng tụt giảm huyết áp khi đột ngột đứng lên từ vị trí ngồi hoặc nằm.

Khi cơ thể đứng, trọng lực sẽ khiến cho máu dồn xuống chân. Để bù lại cho việc này, cơ thể sẽ tăng nhịp tim và co thắt mạch máu để đảm bảo máu đủ xuống chân nhưng cũng đủ lên não.

Tuy nhiên, ở những bệnh nhân huyết áp thấp tư thế đứng, việc đứng lên đột ngột sẽ khiến họ tụt huyết áp, gây chóng mặt, đau đầu, mờ mắt, thậm chí là ngất xỉu.

Nguyên nhân gây huyết áp thấp tư thế đứng có thể là do mất nước, mất ngủ, mang thai, bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch, thời tiết quá nóng, hay do rối loạn thần kinh.

Phản ứng phụ với thuốc lợi tiểu, thuốc chẹn beta, thuốc chẹn kênh canxi và ức chế men chuyển ACE, thuốc chống trầm cảm, thuốc trị bệnh Parkinson, thuốc viagra cũng có thể gây huyết áp thấp tư thế đứng.

Dạng bệnh này thường phổ biến ở người lớn tuổi. Điều này có thể khiến cho họ dễ bị ngã và chấn thương.

2. Huyết áp thấp sau khi ăn

Ăn no cũng có thể gây nên huyết áp thấp

Ăn no cũng có thể gây nên huyết áp thấp

Sau khi ăn, một lượng máu lớn chảy về cơ quan tiêu hoá để tiêu hoá thức ăn. Ở người bình thường, cơ thể sẽ tăng nhịp tim và co thắt mạch máu để điều hoà huyết áp. Nếu cơ chế này hoạt động không tốt, bạn sẽ bị choáng váng, chóng mặt, và có thể ngã.

Để giảm khả năng huyết áp thấp sau khi ăn, bạn nên ăn bữa nhỏ hơn và ăn ít chất đường bột.

3. Huyết áp thấp do tín hiệu não bị lỗi

Đường truyền giữa tim và não rất quan trọng

Đường truyền giữa tim và não rất quan trọng

Dạng bệnh này thường xảy ra ở người trẻ tuổi, do tim và não không truyền đủ tín hiệu. Khi bạn đứng trong thời gian dài, huyết áp sẽ hạ cho máu dồn xuống chân. Trong trường hợp bệnh, não báo với tim rằng huyết áp đang quá cao (thay vì quá thấp), khiến cho tim giảm nhịp tim thêm nữa. Người bệnh sẽ bị chóng mặt và ngất xỉu.

4. Huyết áp thấp do tổn thương hệ thần kinh

Dạng bệnh này còn gọi là hội chứng Shy-Drager. Đây là bệnh vô cùng hiếm gặp. Nó gây thiệt hại lên hệ thống thần kinh tự chủ, gây tụt huyết áp nghiêm trọng khi đứng lên và huyết áp cao khi nằm xuống. Nhiều hệ thống, cơ quan cơ thể có thể bị huỷ hoại, không thể chữa khỏi.

Ai có nhiều nguy cơ bị mắc huyết áp thấp

Người cao tuổi dễ bị cao huyết áp

Người cao tuổi dễ bị huyết áp thấp

Nguy cơ mắc bệnh về huyết áp tăng theo tuổi, do độ bền của mạch máu suy giảm theo thời gian. Người cao tuổi cũng thường sử dụng nhiều loại thuốc như thuốc lợi tiểu, nitrates, thuốc giãn mạch, gây tăng nguy cơ huyết áp thấp.

Các bệnh khác cũng làm tăng nguy cơ huyết áp thấp, như suy tim sung huyết, tiểu đường, ung thư, nghiện rượu, Parkinson.

Ngoài ra, việc nôn mửa, tiêu chảy, sốt kéo dài cũng gây ảnh hưởng nặng nề lên huyết áp. 

11 triệu chứng, biểu hiện của bệnh huyết áp thấp

Huyết áp thấp gây đau đầu, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu

Huyết áp thấp gây đau đầu, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu

1. Hoa mắt, chóng mặt

Người có huyết áp thấp thường cảm thấy hoa mắt khi đột ngột đứng dậy sau khi ngồi, hay ngồi dậy khi đang nằm, hoặc khi đứng trong nhiều giờ liền. 

Nếu chóng mặt nhẹ, bạn sẽ chỉ thấy hơi choáng. Nếu nặng hơn, bạn sẽ thấy mọi vật xoay tròn xung quanh và bạn mất khả năng định vị bản thân.

Nếu tình trạng diễn ra quá thường xuyên, bạn hãy khám bác sĩ. 

2. Đau đầu

Khi bị huyết áp thấp, người bệnh có thể cảm thấy đau đầu. Mức độ đau đầu nặng nhẹ tuỳ vào mỗi người, nhưng thường đau ở vùng đỉnh đầu. Đôi lúc, chứng đau đầu có thể đi kèm với tê nhức.

Người bệnh sẽ thấy đau đầu nhiều hơn sau khi làm việc trí óc nhiều, hoặc hoạt động thể lực nặng.

3. Ngất xỉu

Nếu huyết áp hạ đột ngột, bệnh nhân có thể bị ngất. Nếu không kịp phòng tránh hoặc đỡ cơ thể, người bệnh có thể bị gãy xương hoặc chịu nhiều chấn thương khác. 

Huyết áp còn gây thiếu tập trung và mờ mắt

Huyết áp còn gây thiếu tập trung và mờ mắt

4. Thiếu tập trung

Khi huyết áp thấp, lượng máu đi tới não giảm đi. Các tế bào não không nhận đủ khí oxy và chất dinh dưỡng nên hoạt động chậm hơn. Người huyết áp thấp từ đó có khả năng tập trung kém hơn. 

5. Mờ mắt

Huyết áp thấp có thể làm mờ mắt. Khi này, bạn nên nhanh chóng tìm chỗ ngồi xuống và nghỉ ngơi, bình ổn huyết áp, đợi cho thị lực trở lại bình thường. 

6. Buồn nôn

Bạn có thể sẽ cảm thấy buồn nôn. Uống vài ngụm nước chanh có thể giúp bạn giảm bớt triệu chứng.

Huyết áp thấp khiến bạn cảm thấy lạnh

Huyết áp thấp khiến bạn cảm thấy lạnh

7. Da lạnh, ẩm, nhợt nhạt

Khi huyết áp thấp, lượng máu tới da ít đi. Thân nhiệt bạn giảm, và bạn sẽ cảm thấy tê cóng và lạnh. Bạn nên uống trà nóng hoặc nước nóng để tạo thêm nhiệt cho cơ thể.

8. Tim đập nhanh, thở nhanh, thở nông

Khi huyết áp thấp, cơ thể bạn sẽ thấy thiếu oxy. Để bù lại, tim sẽ đập nhanh hơn, phổi cũng trao đổi khí nhanh hơn, và bạn sẽ phải thở nhanh hơn. 

Huyết áp thấp gây mệt mỏi, buồn bã

Huyết áp thấp gây mệt mỏi, buồn bã

9. Mệt mỏi

Người huyết áp thấp thường cảm thấy thiếu sức sống, rã rời cơ thể vào buổi sáng. Triệu chứng này có đỡ hơn nếu người bệnh được ngủ đủ giấc. Tuy nhiên, cơ thể nhanh chóng cảm thấy mệt mỏi trở lại vào buổi chiều hoặc tối dù người bệnh không làm việc gì nặng nhọc. 

Bạn nên ăn thêm nhiều trái cây để tăng đường và năng lượng cho cơ thể.

10. Trầm cảm

Do mệt mỏi thường xuyên, người bệnh dễ sinh ra trầm cảm.

11. Thường xuyên khát nước

Khi huyết áp thấp, não gửi tín hiệu làm bạn cảm thấy khát nước. Việc uống nước có thể giúp tăng huyết áp. 

Ảnh hưởng của bệnh huyết áp thấp tới sức khỏe

Huyết áp thấp là một bệnh lý tim mạch nguy hiểm không kém huyết áp cao

Huyết áp thấp là một bệnh lý tim mạch nguy hiểm không kém huyết áp cao

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ bệnh huyết áp cao mới nguy hiểm, còn huyết áp thấp không gây vấn đề gì lên sức khoẻ. Tuy nhiên, thực tế chứng minh rằng mức độ nguy hiểm của huyết áp thấp tương đương với huyết áp cao.

Nếu không điều trị bệnh huyết áp thấp, bạn có thể chịu nhiều biến chứng như:

  • Nhồi máu cơ tim
  • Tai biến mạch máu não
  • Đau thắt ngực
  • Sốc phản vệ, gây tử vong

Chẩn đoán huyết áp thấp

Bác sĩ sử dụng ống nghe và băng quấn đo huyết áp

Bác sĩ sử dụng ống nghe và băng quấn đo huyết áp

Để chẩn đoán huyết áp, bác sĩ sẽ đo huyết áp và nhịp mạch của bạn ở tư thế ngồi và tư thế nằm. Sau đó, họ sẽ đo lặp lại ở tư thế đứng.

Ngoài ra, xét nghiệm máu có thể giúp kiểm tra mức cân bằng của các thành phần máu, cũng như nồng độ của các chất dịch. Công thức máu có thể đo hồng cầu, tiểu cầu, bạch cầu và nhiều số đo khác. 

Trong chẩn đoán huyết áp thấp, bác sĩ muốn biết nếu bạn có bị thiếu máu hay không.

Điều trị huyết áp thấp

Vớ ép y khoa có thể giúp tăng huyết áp

Vớ ép y khoa có thể giúp tăng huyết áp

Nếu bạn bị huyết áp thấp do phản ứng phụ với thuốc, bác sĩ sẽ chỉ định đổi thuốc khác hoặc giảm liều cho phù hợp. Nếu bạn bị huyết áp thấp do bệnh nền khác, bác sĩ sẽ cố gắng điều trị các bệnh nền trước.

Bác sĩ cũng sẽ yêu cầu bạn thực hiện các phương pháp dưới đây:

  • Ăn nhiều muối hơn.
  • Uống nhiều nước hơn.
  • Mang vớ ép. Vớ ép y khoa là loại vớ (tất) đặc biệt, mang từ chân đến đầu gối, hoặc thậm chí đến đùi. Áp lực của vớ có từng mức, tuỳ theo mức độ bệnh của bệnh nhân, giúp đưa máu về tim. Vớ ép thường được sử dụng cho bệnh suy giãn tĩnh mạch chân nên cũng có thể giúp làm tăng huyết áp.
  • Bác sĩ có thể kê cho bạn một vài loại thuốc đặc trị huyết áp thấp tư thế đứng

Cách chăm sóc và phòng ngừa cơ thể của bạn khỏi huyết áp thấp

Bạn chớ nên coi thường bệnh huyết áp thấp. Huyết áp thấp đột ngột có thể gây tử vong.

Bạn hãy làm theo các lời khuyên dưới đây để phòng ngừa bệnh huyết áp thấp nhé:

Chế độ dinh dưỡng cân bằng

Người bệnh huyết áp thấp cần duy trì chế độ ăn nhiều muối

Người bệnh huyết áp thấp cần duy trì chế độ ăn nhiều muối

  • Nên ăn mặn hơn người bình thường, khoảng 10-15g muối mỗi ngày.
  • Nên ăn đủ bữa, không bỏ bữa sáng. Bản nên chia nhỏ số bữa ăn ra, ăn nhiều lần trong ngày.
  • Hạn chế ăn nhiều tinh bột với chỉ số GI cao như khoai tây, gạo, cháo, nui, bánh mì
  • Nên ăn loại tinh bột có chỉ số GI thấp như ngũ cốc nguyên hạt, gạo lứt
  • Nên ăn nhiều thực phẩm có protein, vitamin C, vitamin B như trái cây, rau, thịt gà, cá nạc 
  • Sử dụng các thức ăn như cà phê, nước trà, nhân sâm, tam thất, rau cần tây, hạt sen, long nhãn, táo tàu, quả dâu, nho, hạnh nhân, cam thảo, gừng.
  • Hạn chế những thức ăn có tính lợi tiểu như rau cải, râu ngô, dưa hấu, bí ngô.
  • Nên uống nhiều nước để tăng thể tích máu và giảm mất nước. Bạn nên uống khoảng 1-1.5 lít/ ngày, tăng lên 1.5- 2 lít/ ngày nếu tiết trời hanh khô. 
  • Hạn chế uống đồ uống có cồn. 

Sinh hoạt điều độ

Bạn nên ngủ đủ giấc cho mắt nghỉ ngơi

Bạn nên ngủ đủ giấc

  • Ngủ đủ giấc, khoảng 7-8 tiếng mỗi ngày, không thức khuya
  • Đứng lên, ngồi dậy từ từ. Đặc biệt là người cao tuổi nên ngồi dậy và chờ đợi một lúc, xoay chân ở cạnh giường rồi mới đi ra khỏi giường. 
  • Khi ngủ, gối đầu thấp, gác chân cao.
  • Tắm nước nóng để tăng cường lưu thông máu, nhưng không tắm quá lâu
  • Giữ tinh thần vui vẻ, lạc quan, tránh xa các yếu tố gây sợ hãi hay buồn chán
  • Tập thể dục vừa phải mỗi ngày: đi bộ, cầu lông, bóng bàn
  • Tránh ra ngoài khi nhiệt độ cao, trời nắng gắt
  • Giữ ấm cơ thể khi ngủ, tránh nhiễm lạnh đột ngột
  • Theo dõi huyết áp thường xuyên để điều hòa huyết áp cho hợp lí

Lời kết

Huyết áp thấp là một bệnh nguy hiểm. Bệnh có thể gây tử vong nếu bạn không phòng tránh và được chữa trị kịp thời. 

Với những thông tin trên, caubinhan.com tin rằng bạn đã nắm được những thông tin cần biết về dấu hiệu, chẩn đoán, và điều trị bệnh huyết áp thấp. Bạn nên chú ý sinh hoạt điều độ, thay đổi lối sống để giữ huyết áp bình ổn.

[spoiler title = “Tham khảo” ]

  • https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/low-blood-pressure/symptoms-causes/syc-20355465
  • https://www.vinmec.com/vi/tin-tuc/thong-tin-suc-khoe/tim-mach/huyet-ap-thap-gay-benh-nhoi-mau-co-tim/?link_type=related_posts
  • [/spoiler]

    5/5 - (861 votes)
    Xem Thêm:   Top 10+ gợi ý mix đồ với chân váy vintage sang chảnh và đẳng cấp nhất